سلامت دستگاه تناسلی زنان نقش بسیار مهمی در کیفیت زندگی، باروری، سلامت روان و حتی عملکرد کلی بدن دارد. بسیاری از بیماریها و مشکلات زنان، در صورت تشخیص به موقع و درمان صحیح، بدون نیاز به جراحی قابل کنترل هستند؛ اما در برخی شرایط، جراحی زنان به عنوان بهترین یا تنها گزینه درمانی مطرح میشود.
در این مقاله، با هدف افزایش آگاهی شما برای تصمیمگیری آگاهانه و کاهش نگرانی درباره جراحیهای زنان به صورت جامع بررسی میکنیم جراحی زنان چیست و چه زمانی ضرورت پیدا میکند و با انواع عملهای جراحی رحم و تخمدان، روشهای نوین جراحی کمتهاجمی، مزایا، عوارض احتمالی و مراقبتهای بعد از عمل آشنا میشویم.
جراحی زنان چیست؟
جراحی زنان به مجموعهای از اعمال جراحی گفته میشود که برای تشخیص، درمان یا پیشگیری از بیماریهای مرتبط با دستگاه تناسلی زنان انجام میگیرد. این جراحیها میتوانند شامل رحم، تخمدانها، لولههای فالوپ، دهانه رحم و گاهی بافتهای اطراف باشند.
جراحیهای زنان ممکن است با اهداف زیر انجام شوند:
- درمان بیماریهای خوشخیم یا بدخیم
- کنترل خونریزیهای غیرطبیعی
- رفع دردهای مزمن لگنی
- حفظ یا بهبود قدرت باروری
- پیشگیری از پیشرفت بیماری
چه زمانی جراحی زنان ضروری میشود؟
همه مشکلات زنان نیاز به جراحی ندارند، اما در شرایط زیر معمولاً جراحی توصیه میشود:
- عدم پاسخ به درمان دارویی
- پیشرفت بیماری
- وجود تودههای مشکوک
- اختلال شدید در کیفیت زندگی
- خطر بروز عوارض جدی در آینده
تشخیص نهایی همیشه بر عهده پزشک متخصص بوده و بر اساس معاینه، سونوگرافی، آزمایشها و گاهی نمونهبرداری تصمیمگیری میشود.
دستهبندی کلی جراحیهای زنان
انواع جراحی زنان را میتوان به چند گروه اصلی تقسیم کرد:
- جراحیهای مربوط به رحم
- جراحیهای مربوط به تخمدان
- جراحیهای تشخیصی
- جراحیهای ترمیمی و عملکردی
- جراحیهای کمتهاجمی
جراحیهای مرتبط با رحم
یکی از انواع مهم جراحی زنان به حساب میآید که برای درمان بیماریهای مربوط به رحم انجام میشود. از انواع جراحیهای مرتبط با رحم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
هیسترکتومی (برداشتن رحم)
هیسترکتومی یکی از شایعترین جراحیهای زنان است و که در آن بخشی از رحم یا کل آن برداشته میشود. از مهمترین دلایل انجام هیسترکتومی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- فیبرومهای بزرگ و علامتدار
- خونریزیهای شدید و کنترلنشده
- افتادگی شدید رحم
- سرطان رحم یا دهانه رحم
- آندومتریوز پیشرفته
هیسترکتومی یکی از انواع جراحی زنان است که میتوان آن را در سه دسته مختلف به شرح زیر تقسیمبندی کرد:
- هیسترکتومی کامل (برداشتن رحم و دهانه رحم)
- هیسترکتومی جزئی (حفظ دهانه رحم)
- هیسترکتومی رادیکال (در موارد سرطان)
میومکتومی (برداشتن فیبروم رحم)
فیبرومها تودههای خوشخیم در رحم هستند که ممکن است باعث درد لگنی، خونریزی شدید و ناباروری در زنان شوند. در میومکتومی، فقط فیبرومها برداشته میشوند و رحم آسیب ندیده و حفظ میشود؛ بنابراین این روش گزینهای مناسب برای زنان در سن باروری محسوب میشود.
کورتاژ تشخیصی و درمانی
کورتاژ یکی دیگر از انواع جراحی زنان است که برای بررسی علت خونریزی غیرطبیعی، تخلیه باقیمانده بارداری و نمونهبرداری از آندومتر انجام میشود و معمولاً جزو جراحیهای سبک دستهبندی میشود.
جراحیهای مرتبط با تخمدان
دسته دیگر از انواع جراحی زنان، جراحیهایی هستند که به تخمدان مرتبط میشوند. از انواع این جراحیها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
برداشتن کیست تخمدان
کیستهای تخمدان در بسیاری از موارد بیخطر هستند، اما اگر بزرگ شوند، درد ایجاد کنند و مشکوک به بدخیمی باشند نیاز به جراحی خواهند داشت.
اووفورکتومی (برداشتن تخمدان)
در این جراحی، یک یا هر دو تخمدان در زنان برداشته میشود. از دلایل انجام این عمل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تومورهای بدخیم در تخمدان
- عفونتهای شدید
- پیچخوردگی تخمدان
تصمیمگیری درباره این نوع جراحی زنان بسیار حساس است، زیرا تخمدانها نقش مهمی در هورمونسازی دارند.
جراحیهای تشخیصی در زنان
همانطور که از نام این نوع از جراحی زنان مشخص است، با هدف تشخیص برخی بیماریها در زنان انجام میشود. رایجترین نوع جراحی تشخیصی در زنان، لاپاراسکوپی تشخیصی است. گاهی علت درد لگنی، ناباروری یا خونریزی در زنان مشخص نیست. در این موارد، پزشک از روش لاپاراسکوپی پیشرفته برای مشاهده مستقیم اندامهای داخلی استفاده میکند. از ویژگیهای این روش میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کمتهاجمی است
- برشهای کوچک دارد
- زمان نقاهت کوتاهی دارد
لاپاراسکوپی یکی از روشهای جراحی محسوب میشود که همزمان میتواند نقش تشخیصی و درمانی داشته باشد.
جراحیهای کمتهاجمی در زنان
پیشرفت علم پزشکی باعث شده بسیاری از جراحیهای زنان به جای روش باز، با تکنیکهای کم تهاجمی انجام شوند.
از مزایای جراحی کم تهاجمی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد کمتر
- خونریزی کمتر
- کاهش عفونت
- بازگشت سریعتر به زندگی عادی
- اسکار (جای زخم) کمتر
روشهای کم تهاجمی امروزه انتخاب اول در بسیاری از عملهای رحم و تخمدان هستند.
جراحیهای ترمیمی و زیبایی زنان
در کنار جراحیهای درمانی، برخی اعمال جراحی زنان با هدف بهبود عملکرد یا کیفیت زندگی انجام میشوند. یکی از پرسشهای رایج در این زمینه این است که لابیاپلاستی چیست و چه کاربردی دارد؟ لابیاپلاستی نوعی جراحی برای اصلاح اندازه یا فرم لابیاها در واژن است که میتواند منجر به موارد زیر شود:
- ناراحتی فیزیکی را کاهش دهد
- بهداشت ناحیه تناسلی را بهبود بخشد
- اعتماد به نفس فرد را افزایش دهد
آمادگی قبل از جراحی زنان
برای کاهش عوارض و بهبود نتیجه در انواع جراحی زنان رعایت یک سری نکات و انجام آنها از اهمیت زیادی برخوردار است:
- انجام آزمایشهای لازم
- قطع برخی داروها
- اطلاعرسانی درباره بیماریهای زمینهای
- رعایت توصیههای تغذیهای
مراقبتهای بعد از جراحی زنان
رعایت برخی نکات پس از انجام جراحی در زنان باعث میشود که روند بهبود تسریع شده و عوارض به حداقل برسد. از جمله این نکات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- استراحت کافی
- مصرف منظم داروها
- پرهیز از فعالیت سنگین
- مراجعه به ویزیتهای بعدی
نقش مشاوره قبل از جراحی
مشاوره دقیق پیش از عمل در انواع جراحی زنان از اهمیت زیادی برخوردار است. در صورتی که مشاوره به صورت اصولی انجام شود به موارد زیر کمک میکند:
- بیمار آگاهانه تصمیم بگیرد
- انتظارات واقعبینانه داشته باشد
- اضطراب کاهش یابد
آیا همه جراحیهای زنان باعث ناباروری میشوند؟
یکی از نگرانیهایی که در مورد جراحی زنان وجود دارد، تأثیر آن بر باروری است. در واقع این تصور در ذهن بسیاری از افراد وجود دارد که انجام این جراحیها منجر به ناباروری زنان میشود. در پاسخ به این سوال و نگرانی باید گفت بسیاری از جراحیها حتی با هدف حفظ یا افزایش باروری انجام میشوند. تنها در برخی شرایط خاص، مانند برداشتن کامل رحم یا هر دو تخمدان، امکان بارداری در زنان از بین میرود.
نقش متخصص در انجام موفق جراحی زنان
جراحی زنان بخش مهمی از مراقبتهای سلامت بانوان است و میتواند نقش حیاتی در درمان بیماریها، کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی ایفا کند. آشنایی با انواع عملهای رحم و تخمدان، روشهای نوین جراحی و مراقبتهای قبل و بعد از عمل، به زنان کمک میکند با آرامش و آگاهی بیشتر تصمیم بگیرند.
در این راه مراجعه به پزشک متخصص و با تجربه نقش مهمی در تصمیمگیری برای انجام جراحی زنان و موفقیتآمیز بودن آن ایفا میکند. دکتر مهدیه فلاح به عنوان جراح و متخصص زنان در رشت با تکیه بر دانش، تخصص و تجربه بالای خود میتواند با استفاده از روشهای نوین انواع بیماریهای زنان را تشخیص داده و در صورت نیاز بهترین روش جراحی را برای درمان بکار بگیرد.
راههای ارتباط با بهترین جراح و متخصص زنان در رشت
راههای ارتباطی با دکتر مهدیه فلاح، بهترین جراح و متخصص زنان در رشت:
- شماره تماس:
- واتساپ:
- آدرس مطب:
- اینستاگرام: