افتادگی رحم یکی از مشکلات شایع در میان زنان، به ویژه پس از زایمانهای طبیعی متعدد یا در زایمان در سنین بالاتر است. این عارضه اگرچه در بسیاری از موارد بهآرامی و بدون درد آغاز میشود، اما در صورت پیشرفت میتواند کیفیت زندگی فرد را به طور جدی تحت تأثیر قرار دهد. احساس سنگینی در لگن، ناراحتی هنگام راه رفتن، مشکلات ادراری و حتی اختلال در روابط زناشویی از جمله پیامدهای افتادگی رحم هستند.
در سالهای اخیر، با پیشرفت روشهای تشخیصی و درمانی، امکان کنترل و درمان مؤثر این مشکل فراهم شده است. یکی از مهمترین گزینههای درمانی در موارد متوسط تا شدید، عمل افتادگی رحم است. در این مقاله به طور جامع بررسی میکنیم که افتادگی رحم چیست، چه زمانی به جراحی نیاز دارد، روشهای جراحی کدام است، هزینهها چقدر است، چه عوارضی ممکن است داشته باشد و دوره نقاهت آن چگونه طی میشود.
افتادگی رحم چیست؟
افتادگی رحم (Uterine Prolapse) زمانی رخ میدهد که عضلات و رباطهای کف لگن که وظیفه نگه داشتن رحم در جای طبیعی خود را دارند، ضعیف یا کشیده شوند. در نتیجه، رحم به سمت پایین حرکت کرده و ممکن است وارد کانال واژن شود یا حتی در موارد شدید، از دهانه واژن بیرون بزند. این وضعیت یکشبه ایجاد نمیشود و معمولاً حاصل سالها فشار، زایمان، افزایش سن یا تغییرات هورمونی است.
درجات مختلف افتادگی رحم
افتادگی رحم بر اساس شدت به چند درجه تقسیم میشود:
- درجه اول: رحم کمی پایینتر از محل طبیعی خود قرار میگیرد، اما هنوز وارد واژن نشده است. در این مرحله اغلب علائم خفیف یا نامحسوس هستند.
- درجه دوم: رحم وارد کانال واژن میشود و ممکن است فرد احساس فشار یا توده در واژن داشته باشد.
- درجه سوم: دهانه رحم به نزدیکی یا خارج از دهانه واژن میرسد. علائم معمولاً واضح و آزاردهنده هستند.
- درجه چهارم: رحم بهطور کامل از واژن خارج میشود. این مرحله شدیدترین حالت افتادگی است و معمولاً نیاز قطعی به عمل افتادگی رحم دارد.
علل شایع افتادگی رحم
عوامل متعددی در بروز این مشکل نقش دارند که مهمترین آنها به شرح زیر است:
- زایمان طبیعیهای مکرر یا زایمانهای سخت
- افزایش سن و کاهش استروژن پس از یائسگی
- ضعف مادرزادی عضلات کف لگن
- چاقی و اضافه وزن
- یبوست مزمن و زور زدن مداوم در هنگام دفع مدفوع
- سرفههای مزمن یا بیماریهای ریوی
- برداشتن اجسام سنگین به طور مکرر
علائم افتادگی رحم
یکی از مواردی که پیش از عمل افتادگی رحم باید مورد توجه قرار بگیرد، علائم آن است. شدت علائم بسته به درجه افتادگی متفاوت است، اما شایعترین آنها شامل موارد زیر است:
- احساس سنگینی یا فشار در لگن
- احساس بیرونزدگی یا وجود توده در واژن
- درد یا ناراحتی در ناحیه پایین شکم یا کمر
- مشکلات ادراری (بیاختیاری، تکرر ادرار یا تخلیه ناقص)
- یبوست یا مشکلات دفع
- درد هنگام رابطه جنسی
- افزایش ترشحات واژینال
چه زمانی عمل افتادگی رحم ضروری میشود؟
همه موارد افتادگی رحم نیاز به جراحی ندارند. در مراحل خفیف، ممکن است درمانهای غیرجراحی مانند ورزشهای کف لگن یا استفاده از pessary (وسیله نگهدارنده واژینال) کافی باشد. اما در موارد زیر عمل افتادگی رحم توصیه میشود:
- افتادگی رحم متوسط تا شدید باشد
- علائم زندگی روزمره فرد را مختل کرده باشد
- درمانهای غیرجراحی مؤثر نبوده باشند
- فرد تمایلی به بارداری در آینده نداشته باشد (در برخی روشها)
عمل افتادگی رحم چیست؟
عمل افتادگی رحم مجموعهای از روشهای جراحی است که با هدف بازگرداندن رحم به موقعیت طبیعی خود یا در برخی موارد برداشتن رحم انجام میشود. انتخاب روش جراحی به عوامل مختلف، از جمله موارد زیر بستگی دارد:
- سن بیمار
- شدت افتادگی
- وضعیت سلامت عمومی
- تمایل به حفظ رحم
- وجود یا عدم وجود سایر افتادگیها (مثانه یا رکتوم)
روشهای جراحی افتادگی رحم
در عمل افتادگی رحم از روشهای مختلفی استفاده میشود که در زیر با رایجترین روشهای جراحی آشنا میشویم.
- جراحی حفظکننده رحم: در این روش، رحم برداشته نمیشود و با تقویت یا ترمیم رباطها و عضلات کف لگن در جای مناسب خود فیکس میشود. این روش برای زنانی که تمایل به حفظ رحم دارند مناسب است.
- هیسترکتومی (برداشتن رحم): در موارد شدید یا زمانی که مشکلات دیگری مانند فیبرومهای بزرگ وجود دارد، ممکن است هیسترکتومی توصیه شود. این کار میتواند از طریق واژن، شکم یا لاپاراسکوپی انجام شود.
- جراحی ترمیمی افتادگی رحم: در این نوع جراحی، تمرکز اصلی بر بازسازی و تقویت ساختارهای حمایتی لگن است تا از بازگشت افتادگی جلوگیری شود. این روش معمولاً با تکنیکهای پیشرفته و کمتهاجمی انجام میشود.
نقش جراحی زنان در درمان افتادگی رحم
تشخیص صحیح، انتخاب روش مناسب و اجرای دقیق عمل، نیازمند تخصص در حوزه جراحی زنان است. پزشک متخصص با بررسی کامل شرایط بیمار، بهترین گزینه درمانی را پیشنهاد میدهد تا هم اثربخشی بالا باشد و هم عوارض به حداقل برسد.
هزینه عمل افتادگی رحم چقدر است؟
هزینه عمل افتادگی رحم به عوامل متعددی بستگی دارد و نمیتوان یک عدد ثابت برای آن تعیین کرد. مهمترین عوامل مؤثر بر هزینه عمل به شرح زیر است:
- نوع روش جراحی (باز، واژینال، لاپاراسکوپی)
- نیاز یا عدم نیاز به برداشتن رحم
- میزان افتادگی و پیچیدگی عمل
- بیمارستان دولتی یا خصوصی
- دستمزد جراح و تیم درمان
- هزینههای بیهوشی و بستری
بهطور کلی، روشهای کمتهاجمی و پیشرفته هزینه بالاتری دارند، اما معمولاً با درد کمتر و دوره نقاهت کوتاهتر همراه هستند.
عوارض احتمالی عمل افتادگی رحم
مانند هر جراحی دیگری، عمل افتادگی رحم نیز ممکن است با عوارضی همراه باشد، هرچند در صورت انجام توسط جراح و متخصص زنان مجرب، احتمال بروز عوارض کم است. عوارض احتمالی به شرح زیر است:
- عفونت
- خونریزی
- درد موقت لگنی
- مشکلات ادراری موقتی
- احتمال عود افتادگی در برخی موارد
دوره نقاهت پس از عمل افتادگی رحم
دوره نقاهت عمل افتادگی رحم بسته به نوع جراحی و شرایط فرد متفاوت است، اما بهطور معمول شامل موارد زیر میشود:
| هفتههای اول | 4 تا 6 هفته بعد | پس از 2 تا 3 ماه |
| استراحت نسبی
پرهیز از فعالیتهای سنگین کنترل درد با داروهای تجویز شده رعایت بهداشت ناحیه جراحی |
بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزمره
پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین عدم رابطه جنسی تا زمان اجازه پزشک |
در بیشتر موارد، فرد میتواند به زندگی عادی خود بازگردد.
|
مراقبتهای مهم بعد از عمل
برای بهبود بهتر و جلوگیری از عود رعایت برخی نکات بعد از عمل افتادگی رحم ضرورت دارد:
- تمرینات تقویت کف لگن را طبق نظر پزشک انجام دهید
- یبوست را کنترل کنید
- وزن خود را در محدوده مناسب نگه دارید
- از انجام فعالیتهای سنگین خودداری کنید
افتادگی رحم مشکلی شایع اما قابل درمان است. تشخیص به موقع و انتخاب روش درمانی مناسب میتواند از پیشرفت علائم و کاهش کیفیت زندگی جلوگیری کند. عمل افتادگی رحم، به ویژه در موارد متوسط تا شدید، راهکاری مؤثر و ایمن محسوب میشود که در صورت انجام اصولی و رعایت مراقبتهای بعد از آن، نتایج رضایتبخشی به همراه دارد.
اگر با علائمی مانند احساس فشار لگنی یا بیرونزدگی واژن مواجه هستید، مشاوره با دکتر مهدیه فلاح، جراح و متخصص زنان در رشت میتواند اولین و مهمترین گام در مسیر درمان باشد. دکتر فلاح با تجربه و تخصص بالای خود علائم و شرایط بیمار را مورد بررسی قرار داده و بر این اساس و در صورت نیاز از عمل جراحی برای درمان افتادگی رحم استفاده میکند.
راههای ارتباط با بهترین جراح و متخصص زنان در رشت
راههای ارتباطی با دکتر مهدیه فلاح، بهترین جراح و متخصص زنان در رشت:
- شماره تماس:
- واتساپ:
- آدرس مطب:
- اینستاگرام: