آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود؟ پاسخ علمی و قطعی به این سؤال مثبت است: تقریباً تمام موارد سرطان دهانه رحم در نتیجه عفونت طولانیمدت با انواع پرخطر ویروس پاپیلومای انسانی رخ میدهند. با این حال، وقتی میپرسیم آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود، باید این نکته را هم در نظر گرفت که هر زن آلوده به HPV قطعاً به سرطان مبتلا نخواهد شد؛ چون بدن در اکثر موارد، ویروس را بهطور طبیعی و بدون هیچ عارضهای پاک میکند.
رابطه علمی بین HPV و سرطان دهانه رحم چیست؟
پژوهشهای گسترده بینالمللی بهوضوح نشان دادهاند که آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود یا خیر؛ و پاسخ این پژوهشها یکسان است: عفونت پایدار با انواع پرخطر HPV، عامل اصلی تقریباً همه موارد سرطان دهانه رحم است. دو نوع پرخطر HPV-16 و HPV-18 بهتنهایی مسئول حدود ۷۰ درصد از سرطانهای دهانه رحم در سراسر جهان هستند.
درمان HPV در زنان:چرا60% عفونتها خودبهخود پاک میشوند؟
کلیک کنید
چرا همه افراد آلوده به HPV سرطان نمیگیرند؟
اگرچه پاسخ به اینکه آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود مثبت است، اما این فرآیند نه فوری است و نه اجتنابناپذیر. به بیان دیگر، آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود بهتنهایی کافی نیست تا نگران فوری بودن خطر باشیم، چون بخش عمدهای از عفونتهای HPV، حدود ۹۰ درصد، ظرف یک تا دو سال توسط سیستم ایمنی بدن بهطور کامل پاکسازی میشوند و هرگز به تغییرات سلولی جدی منجر نمیشوند. تنها زمانی که عفونت با یکی از انواع پرخطر برای چند سال باقی بماند، خطر بروز ضایعات پیشسرطانی و در نهایت سرطان افزایش مییابد.
چه عواملی خطر پیشرفت HPV به سرطان را افزایش میدهند؟
با روشن شدن اینکه آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود، سؤال بعدی این است که چه عواملی این احتمال را افزایش میدهند. پاسخ به سؤال «آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود» در عمل به عوامل خطر همراه هم بستگی دارد؛ عواملی که میتوانند احتمال پیشرفت عفونت پایدار به سمت سرطان را افزایش دهند شامل موارد زیر هستند:
- ضعف سیستم ایمنی، مانند ابتلا به HIV یا مصرف داروهای سرکوبکننده ایمنی
- استعمال دخانیات یا مواجهه مکرر با دود سیگار
- شروع فعالیت جنسی در سنین پایین
- داشتن چندین شریک جنسی در طول زمان
- عدم انجام منظم آزمایشهای غربالگری دهانه رحم
جدول خلاصه ارتباط HPV و سرطان دهانه رحم
جدول زیر خلاصهای از یافتههای علمی درباره اینکه آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود را در چند شاخص کلیدی نشان میدهد.
نقش غربالگری در پیشگیری از پیشرفت HPV به سرطان
از آنجا که آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود دیگر یک سؤال باز علمی نیست، تمرکز اصلی پزشکان بر شناسایی زودهنگام عفونتهای پایدار و ضایعات پیشسرطانی است، پیش از آنکه به سرطان تبدیل شوند. دکتر مهدیه فلاح، جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی با فلوشیپ لاپاراسکوپی و هیستروسکوپی، معمولاً برای بیمارانی که نتیجه تست HPV آنها پرخطر گزارش میشود، انجام کولپوسکوپی و پایش منظم را برای جلوگیری از پیشرفت احتمالی ضایعه توصیه میکند.
دکتر مهدیه فلاح
کلیک کنید
آیا واکسیناسیون میتواند از سرطان دهانه رحم جلوگیری کند؟
از آنجا که پاسخ به آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود مثبت است، پیشگیری از عفونت با واکسن اهمیت زیادی پیدا میکند. بله؛ واکسنهای HPV با ایجاد ایمنی در برابر شایعترین انواع پرخطر ویروس، بهطور قابلتوجهی خطر ابتلا به عفونتهایی را که میتوانند در آینده به سرطان دهانه رحم منجر شوند کاهش میدهند. ترکیب واکسیناسیون در سنین پایینتر با غربالگری منظم در بزرگسالی، مؤثرترین راه شناختهشده برای کاهش بار این بیماری است.
جمعبندی
در پاسخ نهایی به اینکه آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود، شواهد علمی بهروشنی نشان میدهند که عفونت پایدار با انواع پرخطر این ویروس، علت اصلی تقریباً تمام موارد سرطان دهانه رحم است. با این حال، ابتلا به HPV به معنای قطعیت سرطان نیست؛ بدن در اکثر موارد ویروس را پاک میکند، و تنها با پایش منظم، واکسیناسیون و مراجعه بهموقع به پزشک متخصص زنان میتوان از پیشرفت احتمالی عفونت به سرطان جلوگیری کرد.
زخم دهانه رحم چیست؟ علائم، عکس و درمان
کلیک کنید
سؤالات متداول
۱. آیا هر نوع HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود؟ در پاسخ به اینکه آیا HPV باعث سرطان دهانه رحم میشود باید گفت خیر، تنها انواع پرخطر HPV، بهویژه HPV-16 و HPV-18، با ایجاد سرطان دهانه رحم مرتبط هستند؛ بسیاری از انواع HPV کمخطر تنها میتوانند باعث زگیل تناسلی شوند.
۲. چه مدت طول میکشد تا HPV به سرطان دهانه رحم تبدیل شود؟ این فرآیند معمولاً چندین سال طول میکشد و تنها زمانی رخ میدهد که عفونت پرخطر برای مدت طولانی در بدن باقی بماند و شناسایی و درمان نشود.
۳. آیا واکسن HPV بعد از شروع فعالیت جنسی هم مؤثر است؟ بله، اما اثربخشی آن معمولاً کمتر از زمانی است که واکسن پیش از مواجهه احتمالی با ویروس تزریق شده باشد؛ در هر صورت تصمیم نهایی باید با نظر پزشک گرفته شود.
۴. بهترین راه پیشگیری از پیشرفت HPV به سرطان چیست؟ انجام منظم پاپ اسمیر یا تست HPV طبق بازه توصیهشده پزشک، مهمترین اقدام برای شناسایی زودهنگام ضایعات پیش از تبدیل شدن به سرطان است.
